Η ραγδαία εξέλιξη των ηλεκτρονικών στα αυτοκίνητα έχει οδηγήσει αναπόφευκτα και σε αύξηση των ηλεκτρικών κυκλωμάτων των αυτοκινήτων. Πριν από μια εικοσαετία ίσως και με τα βίας να φανταζόμασταν αυτό που συμβαίνει τόσο φυσικά πλέον σήμερα. Δηλαδή την ενσωμάτωση σε ποσοστό που ξεπερνά το 20% ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών εξαρτημάτων αυξάνοντας υπερβολικά τον όγκο των ηλεκτρικών κυκλωμάτων, αλλά και των καλωδίων που αυτά τα κυκλώματα απαιτούν για να συνδεθούν.

  

Εικόνα 1. Απλό ηλεκτρικό κύκλωμα με μία αντίσταση



 

Όλα τα ηλεκτρικά κυκλώματα εξαρτώνται από την καλή και συνεχή διέλευση του ρεύματος που τα τροφοδοτεί. Αυτό ακριβώς είναι και το μυστικό της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών που τα τελευταία χρόνια έχει καταντήσει σκέτος πονοκέφαλος για τους διαγνώστες βλαβών. Ο παραδοσιακός νόμος του Ohm που όλοι μας διδαχθήκαμε στο γυμνάσιο εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να παίζει πρωταρχικό ρόλο στη μεθοδολογία ανίχνευσης ηλεκτρικών βλαβών που θα αναλύσουμε. Ο νόμος αυτός λέει ότι η ένταση του ρεύματος (Ι) είναι ανάλογη της τάσης (U) και αντιστρόφως ανάλογη της αντίστασης του κυκλώματος (R). Με πιο απλά λόγια όταν η τάση είναι σταθερή (U=ct) τότε η αύξηση της αντίστασης (R) οδηγεί σε μείωση της έντασης (Ι) του διερχόμενου ρεύματος, ενώ όταν η αντίσταση μειωθεί τότε το ρεύμα που διέρχεται από το κύκλωμα έχει μεγάλη ένταση δημιουργώντας υπερθέρμανση του κυκλώματος και των συνδεδεμένων εξαρτημάτων. Με βάση λοιπόν αυτό το απλό σκεπτικό, οι βλάβες των ηλεκτρικών κυκλωμάτων κατανέμονται σε τρείς κατηγορίες: 1. Βλάβες από μεγάλη αντίσταση 2. Βλάβες από μικρή αντίσταση 3. Βλάβες σε εξαρτήματα Κάθε μία από αυτές τις κατηγορίες χωρίζεται σε άλλες υποκατηγορίες, οι οποίες άμεσα και έμμεσα αιτιολογούνται ως βλάβες σχετιζόμενες πάντα με το νόμο του Ohm.

 

Εικόνα 2.Κατεστραμμένη μόνωση καλωδίου από ποντικό

 

1η κατηγορία: βλάβες από μεγάλη αντίσταση
Αναφέραμε ότι όταν αυξηθεί η αντίσταση ενός κυκλώματος τότε το ρεύμα εξασθενεί ή μπορεί και να διακοπεί, γι’ αυτό η κατηγορία αυτών των βλαβών χωρίζεται σε δύο υποκατηγορίες.
Στην πρώτη υποκατηγορία έχουμε ένα ανοικτό κύκλωμα με αποτέλεσμα να διακοπεί η ροή του ρεύματος άρα Ι=0 και αυτό μπορεί να οφείλεται στο κόψιμο ενός καλωδίου, στο ξεφίσωμα ενός καλωδίου, στην καταστροφή ενός εξαρτήματος του κυκλώματος και τέλος στην αποσύνδεση ενός καλωδίου γείωσης στο κύκλωμα. Το κόψιμο ενός καλωδίου μπορεί να συμβεί πολύ εύκολα όταν είμαστε απρόσεχτοι με την πλεξούδα του αυτοκινήτου όπως πχ. εκτελώντας εργασίες υγραεριοτοποθέτησης, ή να συμβεί από το πέρασμα ενός πεινασμένου διερχόμενου ποντικού που δείχνει να έχει ιδιαίτερη προτίμηση στη γεύση της μόνωσης των καλωδίων.

Στη δεύτερη υποκατηγορία παρουσιάζεται μείωση της έντασης του διερχόμενου ρεύματος εξαιτίας μεγάλης αντίστασης η οποία μπορεί να προκληθεί από χαλαρές, βρώμικες ή διαβρωμένες συνδέσεις στο κύκλωμα.
Κύριο χαρακτηριστικό στην κατηγορία αυτή των βλαβών είναι η ελαττωματική ή περιστασιακή λειτουργία του ηλεκτρικού κυκλώματος που παρουσιάζει τη βλάβη και στην περίπτωση αυτή δεν μπορεί να κάψει την ασφάλεια προστασίας του κυκλώματος λόγω εξασθενημένου ρεύματος. Ας μη ξεχνάμε πως οι ασφάλειες καίγονται όταν αυξηθεί ή ένταση του ρεύματος στο κύκλωμα, που στην περίπτωσή μας είναι χαμηλή

 

 

 

 Εικόνα 3. Διαβρωμένες συνδέσεις

 

2η κατηγορία: βλάβες από μικρή αντίσταση
Στην περίπτωση που η αντίσταση ενός κυκλώματος μικραίνει τότε σύμφωνα με το νόμο του Ohm με σταθερή τιμή τάσης, η ένταση του ρεύματος θα μεγαλώσει αναλογικά προς την αντίσταση. Η αυξημένη ένταση θα οδηγήσει σε διέλευση μεγαλύτερου ρεύματος από το θεμιτό στο κύκλωμα, προκαλώντας υπερθέρμανση των καλωδίων, αλλά και των εξαρτημάτων του κυκλώματος καθώς και κάψιμο των ασφαλειών.

 

 

 

Εικόνα 4. Καμένες ασφάλειες (επάνω)

Εικόνα 5. Καμένα καλώδια εναλλακτήρα (κάτω)


 

Αυτή η βλάβη είναι αρκετά επικίνδυνη για τη λειτουργία των εξαρτημάτων χτυπώντας συνήθως τον πιο αδύναμο κρίκο στο σύστημα. Στην περίπτωση αυτή έχουμε τρεις υποκατηγορίες βλαβών.
Στην πρώτη υποκατηγορία δημιουργείται ένα μεγάλο ρεύμα λόγω της παράλληλης σύνδεσης εξαρτημάτων σε υπάρχοντα κυκλώματα του αυτοκινήτου. Ανάλογες περιπτώσεις έχουμε όταν συνδέουμε έξτρα κύκλωμα φωτισμού, ή κυκλώματα ραδιοενίσχυσης. Στην περίπτωση αυτή οι έξτρα παράλληλες αντιστάσεις του κυκλώματος θα μειώσουν την τιμή της συνολικής αντίστασης, αυξάνοντας την ένταση του διερχόμενου ρεύματος.

 

Μία ιδιαίτερη υποκατηγορία βλαβών λόγω μικρής αντίστασης είναι το βραχυκύκλωμα. Βραχυκύκλωμα προκαλείται από την επαφή δύο γυμνών καλωδίων, είτε θεμιτά λόγω πιθανής καταστροφής της μόνωσης των καλωδίων είτε αθέμιτα όταν μια λανθασμένη επέμβαση του τεχνίτη θα οδηγήσει σε επαφή καλωδίων με αποτέλεσμα τη διέλευση ρεύματος σε δύο κυκλώματα που δεν θα έπρεπε να διαρρέονται ταυτόχρονα από ρεύμα. Επίσης, με το βραχυκύκλωμα μπορεί να περάσει από το κύκλωμα ρεύμα υψηλότερης έντασης από την ένταση λειτουργίας του κυκλώματος.

 

 

Εικόνα 6. Πρόκληση βραχυκυκλώματος σε υπάρχον κύκλωμα



Σε κάθε περίπτωση το υπερβάλλον ρεύμα θα πυρακτώσει τα καλώδια και τα συνδεδεμένα εξαρτήματα, θα καταστρέψει τις μονώσεις και θα κάψει πιθανότατα την ασφάλεια του κυκλώματος. Μια ακόμη περίπτωση βλάβης από μικρή αντίσταση είναι η πρόκληση αθέλητης γείωσης σε ένα κύκλωμα που εκείνη τη στιγμή τροφοδοτείται με τάση. Αυτή, ως τρίτη υποκατηγορία θεωρείται από τις πιο επικίνδυνες βλάβες εξαιτίας της ποσότητας του ρεύματος, μια και η μπαταρία του αυτοκινήτου μπορεί να δώσει εκατοντάδες Ampere σε ρεύμα βραχυκυκλώματος λιώνοντας τα καλώδια στη στιγμή και προκαλώντας σπινθηρισμούς.

 

 

Εικόνα 7. Γειώσεις στον χώρο του αυτοκινήτου 



3η κατηγορία: βλάβες σε εξαρτήματα
Οι βλάβες που δημιουργούνται στα ηλεκτρικά εξαρτήματα αφορούν στη φυσιολογική φθορά που θα παρουσιάσει ένα εξάρτημα με τη συνεχή του λειτουργία, εκτός και αν από κατασκευής είναι ελαττωματικό. Σε κάθε περίπτωση το σημαντικό είναι να εξασφαλίσουμε ότι υπάρχει σωστή τάση τροφοδοσίας στο κύκλωμα.
Η έλλειψη τάσης τροφοδοσίας σε ένα κύκλωμα σηματοδοτεί την έλλειψη ρεύματος. Άλλωστε μικρή τάση σημαίνει και μικρό ρεύμα. Σε περίπτωση μικρού ρεύματος, το πρόβλημα μπορεί να εντοπίζεται σε ένα εκφορτισμένο συσσωρευτή ή σε μια βλάβη του συστήματος φόρτισης, σε καμένες ασφάλειες ή σε χαλαρές ή διαβρωμένες συνδέσεις

 

 

Πηγή: autospecialist.gr